Dit is de tweede, misschien meer gewogen versie van het eerdere artikel wat door gerommel van de provider is verdwenen. Toch is de essentie niet anders. Allereerst een excuus aan de trouwe schrijvers die nu zien dat hun reacties ook verdwenen zijn. Ik kan er niets aan doen maar – als het helpt – ik heb er wel heel lelijk over gedaan.
Na een zwervend bestaan van vier dagen tussen Bristol en Londen heb ik na heel veel rijen en nog meer wachten een ticket kunnen bemachtingen voor de bus van London Victoria naar Nederland, met uitstaphalte Breda. Maandagochtend eerst nog getuige geweest en deel uitgemaakt van de derde wereldoorlog, omdat er eerst nog moest worden ingechecked om in de bus te mogen. Het foto’tje dat ik met mijn telefoon maakte doet het niet echt recht, maar het geeft een indruk. Het ergste was dat de bus met ongeveer 15 lege plaatsen is vertrokken terwijl op de terminal mensen smeekten of ze niet mee mochten. Nee, dat kon niet want de bus was vol. Ik heb er intussen Eurolines al over aangesproken, want hoe lang heb ik zelf extra moeten wachten door een dergelijke onverschilligheid? Ik kreeg een onbenullig antwoord terug, waarop ik het ook niet kon laten om ze met een in vitriool gedoopte pen van repliek te dienen. De stilte die volgde was oorverdovend.
Na aankomst van de bus, die mij maandag uiteindelijk afleverde in Breda, stond Martin me daar op te wachten, want mijn smartje stond bij Alice en Martin in Bergen op Zoom. Daar aangekomen hebben we rap de asperges, waar ik alweer vanaf woensdagmiddag mee rondzeulde en die bedoeld waren om samen met Noud en Jan en Saskia te eten, geschild en Alice had ze vlot op tafel. Naderhand schreef Martin hierover een mailtje naar Noud. Lees maar even mee en kijk naar de afbeeldingen.
(Martin)Hallo Noud,
Peter is weer vertrokken en heeft in ieder geval; geweldig gedouchet, gedronken, gegeten en geslapen. En de vuile was weer schoon mee naar huis genomen. Alle nadeel heb zijn voordeel: de asperges smaakten ons in ieder geval prima. En zoals je ziet heb ik Peet nog aan kunnen kleden met een en ander dat hij nu mee naar huis heeft genomen. Alice kijkt wel bedenkelijk op de foto, Waarom is niet duidelijk. Daar was geen enkele reden voor. (…..)(/Martin)
Na dus vijf dagen onderweg ben ik maandagavond onverrichterzake weer in Nederland teruggekeerd. Tijd genoeg gehad om alles eens te overdenken. En tijd genoeg ook, om de rekening op te maken. Niet de rekening van al het geld (onaangenaam veel) dat we nu kwijt zijn door het vastzitten in Engeland, waar ze natuurlijk uit alles een slaatje proberen te slaan. We hebben het over een heel andere rekening. Vandaar dat een groot en welgemeend woord van dank op zijn plaats is aan iedereen die op welke manier dan ook heeft meegeleefd en dat heeft laten weten, aan Noud of aan mij. Als je ver van huis bent, en ook nog eens alleen, dan is dat heel belangrijk. Je voelt je erg ontheemd en onzeker omdat je nergens een uitsluitsel kunt krijgen wanneer je weg kunt, en waar dan heen. Niet leuk, niet makkelijk. Dus nogmaals, heel veel dank voor die mailtjes, sms’jes, telefoontjes, of bijdragen op het blog. Het kan zijn dat je steunbetuiging op het blog verdwenen is, maar ik weet precies wie je bent en wat je geschreven hebt. En voor Noud was het niet veel anders. Hij stond er op Madeira weer, ongevraagd, ongewild, alleen voor. Zeker, er zijn wel mensen die zich om hem bekommerden, maar het zijn er minder, veel minder, dan ik gehoopt had. Dat stemt verdrietig. Tijd voor de rekening.
Na 2 dagen te hebben gewacht, en nu op zaterdag weer alle vluchten zijn gecancelled, is Peet onderweg naar huis. Natuurlijk vreselijk teleurgesteld want hij had er echt zin in. Voor het weer had dat niet gehoeven want het is hier nu al een week niet zo mooi. Veel regen en wind en best wel koud.
Maar goed. Op dit moment is Peet onderweg met de bus naar Londen en vandaar wilde hij doorgaan naar Ramsgate. Daar is een pont naar Oostende. Enige jammere is dat die geen voetpassagiers meeneemt. Ik heb het hele internet afgezocht en uiteindelijk maar met Europaferreis gebeld. Daar hadden ze direct een bandje dat het ze vreselijk speet maar ze kunnen geen voetpassiers meenemen omdat ze geen manier hebben om de passagiers aan boord te laten. Kennelijk is lopen over het autodek geen oplossing. Maar goed dus Peter zijn kaartje omboeken naar Dover waar hij wel niet de enige zal zijn die wacht op een vrije plaats. De berichten tot op heden zijn dat de ferries bomvol zitten. We zullen zien.
Door dat het weer hier zo slecht is weet de aannemer niet of hij as maandag kan beginnen hij heeft wel 2 dagen droog weer nodig. Maar daarover later meer
Ik stink natuurlijk een uur in de wind. dat komt ervan als je nu alweer 5 dagen in dezelfde kleren moet rondlopen. naturlijk wel gepoogd af en toe met de hand een en ander te wassen, maar zonder fatsoenlijke wasmiddelen ook geen groot succes.
Chronologisch.
Woensdagochtend schone kleren aan (voor het laatst tot nu toe) en naar een werkafspraak. Daarna opschieten om op tijd de smart in Bergen op Zoom te krijgen waar Alice asperges had gekocht die ik moest meenemen naar Madeira. rennen om om tijd de trein te hebben naar Eindhoven. Daar aangekomen de bus in naar de luchthaven. Zonder incidenten aangekomen in Stansted, locale tijd half acht. De aswolk werd nog doodgezwegen, maar hij moet natuurlijk al heel dichtbij geweest zijn als ze in die zelfde nacht het luchtruim boven Schotland al hebben gesloten.
Nacht van woensdag op donderdag vooral wachten en op een campingmatrasje wat slapen. Donderdagmorgen om half vijf opgestaan, geschoren, tanden gepoetst en toch maar even kp onder de lauwe kraan om haar te wassen, je wordt zo smerig van reizen…. Dan door de security naar de vertrekhal. Om mijn gemak een rondje gedaan, alle tijd, en dan toch maar eens kijken of miojn vlucht al op de borden staat. Ja hoor hij stond erop, maar in plaats van ‘please wait’ stond er contact airline. foute boel. Er is 1 telefoon waarmee dat kan. En dan krijg je de mededeling dat de vlucht is geanulleerd. Met een veiligheidsmevrouw de vertrekhal utigeloodsd naar de grote hal met de chick-in desks. aangesloten in de rij. Anderhalf uur. Niet voor het laatst deze niet-reis.
Als optie wordt aangeboden omboeken naar de middagvlucht vanuit Bristol. Wat had ik voor keus? Dus rap naar het kantoor van National Express om een bus te vinden. Die was er niet om op tijd in Bristol te zijn. Enige optie: auto huren. Eerste honderd pond wijd natuurlijk. Na uren in de file rond Londen wel meeer dan op tijd inb Bristol aangekomen. Het is half twaalf donderdag. Auto ingeleverd, naar de vertrekhal om daar te horen dat de vlucht waar ik op ben overgeboekt is geanulleerd. Nummer twee. Geen nood, zegt de dame (oja, natuurlijk ook hier een uur in de rij), je kunt zaterdag. Zucht. Maar gaat die dan wel?……… Ja hoor, zegt ze geruststellend, het zal morgen allemaal al wel weer op gang komen.
Dan naar een informatiebalie. Een oude baas weet me te zeggen dat de pub op het reclamebord niet zo ver weg is, en hij weet ook precies hoe ik er (simpel) naar toe kan lopen als ik wil. Nou ben ik niet van plan om in dit land een taki te nemen, van dat geld kun je meteen twee dagen leven. Dus de pub gebeld, ze hadden kamers, dus dan maar lopen. Het was redelijk aardig, de kamer redelijk, maar natuurlijk geen WiFi dus geen communicatie. Ik had voor die ene geplande nacht onderweg natuurlijk ook geen telefoonlader meegenomen, op Madeira hebben we er wel vijf. Maar nu moet ik dat bezuren. Gelukkig kan ik een lader lenen voor de twee nachten die ik er moet verblijven. Het eten is niet duur en niet geweldig. De wijn is niet zo duur en niet zo slecht. Dus dat kon ermee door. Intussen worden we door de dames en heren van Eurocontrol per halve dag aan hetlijntje gehouden. Vrijdagavond weet ik in mijn hart dat ik niet meer naar Madeira kom. Hoewel ze vol blijven houden dat vanaf 7 uur zaterdagmorgen alles weer gaat vliegen. O nee, toch niet, 13.00 uur. Ja hoor, die kennen we intussen. Dus zaterdagmorgen meteen naar de luchthaven gelopen met mijn 10 kilo koffertje, nog altijd de asperges met me meeslepend, om daar de al verwachte mededeling te vinden dat voor die dag tot 7 uur alles is geanulleerd. Dus de bus naar Bristol Bus Station genomen. 6 pond. nou ja, dat gaat nog. Dan een ticket gekocht naar Londen en dan door naar Ramsgate. Alleen via telefoon met Noud erachter gekomen – toen ik al in de bus zat – dat de veerdienst vanuit Ramsgate naar Oostende geen voetpassagiers accepteert. Wat een drama. Ik kan niets doen tot ik in Londen ben. In de bus is het niet geweldig toeven. Je zit met je knieen tegen de stoel voor je aan, want meer ruimte is er niet. en aan die stoel zit een bagagenet, precies waar je knieen tegenaan komen. Op den duur wordt dat pijnlijk. Toch willen ze er 35 pond voor hebben. De enorme neger naast me is er nog slechter aan toe, hij kan eenvoudig zijn benen niet tussen zijn stoel en die ervoor persen. die man moet wel gebroken zijn als we na twee en een half uur in Londen aankomen.
Londen, zaterdagmiddag. Aangekomen op het Victoria Bus Station aangesloten in de rij van vierhonderd meter voor de tickets-verkoop. Ik moet zeggen, de mensen doen erg hun best want de rij beweegt gestaag. Anders zouden we met zijn tig-duizenden nog moedelozer worden. Als ik eindelijk bij een vrij loket ben, wordt me te verstaan gegeven dat het geen zin heeft om naar Dover te gaan, daar kunnen ze de toestroom niet verwerken. Enige optie en bus op maandag naar Breda. En dan moet je snel beslissen want achter je staan anderen die ook die plek wel willen. Dus maar meteen beslist, wetende dat ik dan weer twee nachten ergens moet blijven, natuurlijk weer tegen de hoofdprijs. Het wordt langzaam wel duidelijk dat de bus-, trein- en veerdienst-maatsschappijen er hun slaatje uit slaan, en de hotels ook.
Enfin, de busreis is niet duurder dan normaal, 40 pond, ook nog geholpen doordat ik inmiddels een ‘senior’ ben. Dat belet me niet om in een hotel te worden ondergebracht dat wel erg veel op een jeugdherberg lijkt. Op het busstation is een hotelreserverings-kantoor, en ik zie het niet zitten om met mijn koffertje op goed geluk de stad in te gaan. Dus daar heen en gevraagd of er nog iets betaalbaars te krijgen is voor twee nahcen. Ja zei de dame, 50 pond. Plus 3 pond reserveringskosten en uiteindelijk nog eens drie voor een plattegrond, want ik moet er ook nog zien te komen. Gelukkig wel op loopafstand, dat scheelt weer een taxi = twee dagen leven. In het hotel ingechecked, de kamer was erg, dat wel, en heel ongezellig. Geen eigen douche of toilet, maar ik had ook in het busstation kunnen blijven en bij die overbevolking geen optie.
Zaterdagavond 20.00 uur heb ik de in een supermarkt gekochte fles wijn opengedraaid, na het eerste glas eerst de gang op om te douchen, er is nu immers geen mens, daarna de internetverbinding geregeld door eerst een adpterstekker te lenen (borg 10 pond) en dan een dag internet te kopen via een British Telecom hotspot, en daarom kan ik nu, zondagmorgen, deze post schrijven. Het weer is hier beter dan op Madeira, dat is dan nog iets, want het wil maar niet goed worden daar. Ik ga zodadelijk maaar de stad in naar bijvoorbeeld een museum, die zijn hier gratis en ik ga niets meer uitgeven in dit veel te dure land. Morgen dan voor dag en dauw op naar het busstation en dan hopen dat ik na een halve dag in Nederland aankom.
Peter is gisteren, woensdag, welgemutst op pad gegaan naar Stansted, om vervolgens vandaag van Stansted naar Madeira te vliegen. Nou dat ging mooi niet door. Alle vluchten afgelatst vanwege Ijsland dat weer eens , letterlijk, roet in het eten gooit. Peet snel omgeboekt naar een vlucht vanuit Bristol want die zouden wel vliegen. Dus Peet belde mij om half 9 dat hij een auto had gehuurd en op weg was naar Bristol. OEI OEI dacht ik zelf al. Peter´s laatste ervaringen met Bristol stonden nog in het geheugen gegrift. Toen was het steenkoud en zijn auto begaf het en het duurde meer dan een week en 2 vluchten extra om die auto weer in Nederland te krijgen. Intussen vond een ander het ook nodig om mijn auto total loss te rijden. Dus Bristol…. Nee niet Peter´s favoriet.
Ikzelf heb natuurlijk nauwlettend alle info bijgehouden op schema´s van luchthavens en easyjet. Nou niks easy jet….. No jett at all. Precies toen Peter aan kwam op Bristol heeft de Eurocontrol voor het vliegverkeer alle vliegverkeer boven de UK verboden. Dus er gaat geen vliegtuig weg en er landt er ook geen meer vandaag tot morgen ochtend 6 uur. Om te beginnen denk ik dan maar. Want die aswolk verspreidt zich en wordt ook nog eens aangevuld vanuit de vulkaan op Ijsland. Dus Peet kan weer eens geen kant op. Trapped again in Bristol. Gelukkig heeft hij nu op een half uur lopen van het vliegveld een aardig en niet zo duur hotel gevonden met alle faciliteiten van drinken en eten, dus dat is weer een meevaller. Hij weet nog niet of hij daar internet heeft maar dat zien we dan wel. Hij heeft in ieder geval wel een telefoonlader kunnen lenen van het hotel dsu hij is bereikbaar. Voor wie wil, een hart onder de riem, afleiding etc. zijn nummer is nul zes, vijf drie vijf negen drie zes nul zes. Hij staat nu geboekt voor as zaterdag. Hopelijk gaat het dan wel lukken. Overigens als hij vandaag gevlogen zou hebben was het nog maar zeer de vraag of hij op Madeira had kunnen alnden. Het stormt en het regent hier, alle2 keihard. Zitten we wel op het goede eiland???? Ik kan geen bal doen aan de tuin. De aannemer komt pas volgende week. Ik heb alles al voorgekookt wat er te koken valt mbt tot voedsel. Dus het is hier nu een beetje saai maar ik zit in ieder geval op onze eigen stek. Peet nog lang niet.
Volgende keer gaan we verplicht vanuit Bristol. 3 x is scheepsrecht. Of zoals de engelsen zeggen… we break the charm.
Met een huis op Madeira kun je, en mag je niet om de cultuur heen van het land. Natuurlijk heeft het eiland een beetje een micro-cultuur, maar het hangt toch sterk aan het Portugese vasteland. Als je daaraan denkt kun je niet om de Fado heen, het weemoedige maar prachtige lied van Portugal. Allemaal weten we dat Amalia Rodrigues de Fado groot heeft gemaakt. Nu zij er niet meer is, mogen we blij zijn met jongere Fadistas zoals Mariza. Haar timbre doet sterk aan Amalia denken, en ook zij gebruikt, zoals dat gewoon is bij de Fado, de Portugese poezie om die om te vormen tot liedteksten. Een van de mooiste die ik pas tegenkwam – niet nieuw natuurlijk, er zullen er onder jullie vast wel zijn die het allang kennen – wil ik jullie niet onthouden. Ik vond een website uit Brazilie, met daarin heel veel Portugese liedteksten, en ook de uitgeschreven tekst van het prachtige ‘Cavalheiro Monge’, ’Monnik-ruiter’. De tekst is van niemand minder dan Fernando Pessoa, een begrip in Portugal en Brazilie. Ik zal niet proberen de schitterende tekst in het Nederlands vorm te geven, vertalen zou het geen recht doen…
klik maar op de link en start het you-tube filmpje. Voor liefhebbers van andere bekende Portugese liedteksten is de site ook van waarde: er zit een heel goede zoekfunctie in en er is van alles te vinden…
Om de potentiele bezoeker aan Madeira alvast een beeld te geven van het heerlijke eiland hebben we op de pagina ‘omgeving’ van onze site een paar leuke links toegevoegd. Een link gaat naar de webcams die op verschillende plaatsen op het eiland staan (prachtig weer vandaag heb ik net gezien), de andere is een link naar een prachtige site die 360 graden panorama’s laat zien, ook op verschillende plekken op het eiland.
Klik op de foto en ga naar de pagina. De links staan onderaan.
We hebben geboekt. En we hebben er heel veel zin in. We hebben onze hofleverancier weer aangesproken en geboekt. We voelen ons echt weer de Jet-Set. De EasyJet-Set dan wel te verstaan. Hoewel Ryanair en Jetair-Fly dit keer ook mee mochten doen. En ik kom er ook nog achter dat we er zijn voor de Festa da Flor. Dit keer bijzonder: de bedoeling is dat iedereen een bloem draagt als herinnering aan de slachtoffers van 20 februari, en ook als dankbetoon aan alle helpers tijdens die donkere dagen.
De eerste dagen na de vreselijke gebeurtenissen op Madeira heb ik veel aan Twitter gehad. Veel informatie die we anders nooit hadden kunnen krijgen was in milliseconden over de wereld. dus ook bij ons. De spil was voor mij Linda Machado, die veel informatie verzamelde en doorspeelde naar belanghebbenden. Ik was heel erg onder de indruk van wat er allemaal gedaan werd door zoveel mensen individueel, vrijwillig, dag en nacht. Toen zij afgelopen weekend haar herinneringen aan die eerste dagen had opgeschreven, heb ik haar gevraagd of ik een vertaling op dit blog mag plaatsen. Nog een keer terug naar 20 februari, om de gevoelens over te brengen van iemand die er middenin zat. Deze post draagt de titel van Linda’s verhaal. We plaatsen er geen beelden van de ramp meer bij. Die hebben we al genoeg gezien. Dit gaat over mensen die erbij waren en die nu wakker worden en zich realiseren wat ze doorgemaakt hebben.
door linda machado
Nu het ergste voorbij is, voel ik de noodzaak om een paar van mijn gevoelens weer te geven, die ik tot nu toe niet op Twitter heb kunnen laten zien. Gevoelens die nu door elkaar lopen, die vandaag verschillende soorten gevoelens zijn, maar die zich in het begin maar tot één beperkten: angst.
Op zaterdag 20 februari, ik lag nog wat te dommelen in bed, begin ik te merken dat het hard regende. Twee keer hoorde ik de regen tegen de luiken kletteren met een geluid als van hagel, maar omdat het zaterdag was en ik niet hoefde te werken besloot ik te blijven liggen. Maar na een poosje realiseerde ik me dat het al een lange tijd onophoudelijk veel te hard regende. Ik besloot op te staan, het was tenslotte al ochtend en het was licht geworden. Omdat ik sinds kort een iPhone en draadloos internet heb, ben ik half verslaafd geraakt aan Twitter en dus schakel ik altijd TweetDeck in op de iPhone als ik opsta om te zien waar de mensen die ik volg het over hebben.
Ik weet niet meer wie ik allemaal gelezen heb die ochtend, en ook niet wat ik gelezen heb. Ik weet gewoon dat ik meteen begreep dat er iets heel ernstigs gebeurde in Funchal, in de rivieren. Ik wilde de TV aanzetten maar merkte dat er geen electriciteit in huis was. Ik zette mijn laptop aan, die gelukkig een volle accu had, en begreep uit de eerste tweets de ernst van de situatie.
Ik vroeg al snel om het hashtag #temporal te gebruiken, maar zal direct dat dat al gebruikt was voor ander nieuws dat niets met dat van vandaag te maken had. Ik maakte een nieuw aan en vroeg om dat als vervanger te gebruiken. Het bleef het definitieve onderwerp: #tempmad.
De adhesie kwam onmiddellijk. Al snel kwamen de eerste beangstigende berichten. Ik belde mijn moeder op, maar TMN had geen netwerk. Met de vaste lijn lukte het wel. Het ging goed met haar, en ze had geen idee van het gevaar, maar in haar wijk is uiteindelijk ook niets ernstigs gebeurd. Omdat het saldo van mijn Vodafone kaart bijna op was, belde ik met mijn enige zusje in Lissabon en vroeg haar om met multibanco* mijn saldo op te waarderen, Vanaf dat moment belde ik al mijn andere vijf broers en zussen. We wonen allemaal in verschillende buurten in en om Funchal en een van hen woont in Machico. Het eerste zusje dat ik belde (in S. Gonçalo) vertelde me dat de wegen vol met gevallen rotsblokken lagen: mijn neef was uitgegaan om een vriend te helpen die al water in huis had, en kwam bijna tussen de vallende stenen vast te zitten. Ze konden niet naar Funchal komen want de weg was afgesneden en het regende erg hard. Hun bedrijf had schade maar ook daar konden ze niet komen.
Een voor een lukte het me om met al mijn broers en zussen te spreken, op twee na. Eentje die in de buurt van de weg Luso-brasileira woont, in een hellende straat die rechtstreeks van Babosas komt, een van de buurten waar verschillende doden gevallen zijn, en veel meegesleurde autos; de andere in Machico. Met de eerste lukte het me pas contact te maken rond 18.00 uur, met de andere is het me niet gelukt die dag contact te maken, maar ik kreeg wel een berecht dat het goed met hem ging. In de wetenschap dat het goed ging met mijn naaste familie concentreerde ik me nu weer op Twitter.
Toen de electriciteit weer terugkwam, dat zal tegen 12 of 13 uur geweest zijn, zette ik de radio en de TV aan. De TV zond niets over de toestand uit! De radio zond alles uit. Mijn radiootje week vanaf dat moment niet meer van mijn zijde. Via de radio (Antena 1 Madeira) kwam ik aan alle informatie. Omdat ik merkte dat er geen of moeilijke verbindingen waren begin ik transcripties te maken van wat ik op de radio hoorde. Onmiddellijk begonnen er emigranten vragen te stellen, omdat ze niemand konden bereiken en ook geen RTP-Madeira of nationale RTP konden ontvangenl.
En zo werd het fenomeen #tempmad geboren!
Je gaat me misschien niet geloven als ik je zeg dat ik de daarop volgende 48 uur vrijwel ononderbroken op Twitter was, en dat ik me niet meer kan herinneren wat ik allemaal twitterde. Door de feedback die ik kreeg, maar vooral door de vragen om informatie en om hulp die binnen begonnen te komen, begon ik me verantwoordelijk te voelen om aan de gang te blijven om alles te melden dat ik op de radio hoorde, om dingen door te geven, om te helpen en om de hulp in banen te leiden.
Zaterdag was chaos. Op zondag waren er al veel mensen aan het werk in het centrum van Funchal. Op maandag waren de coordinerende instanties (Protecção Civil e Regionale Regering) al helemaal georganiseerd en met alle machinerieen ter plaatse, met informatie, met hulplijnen kortom, met de hele logistiek. Maar ondanks alles hadden veel mensen van buiten geen middelen om aan nieuws te komen en comminicatie bleef onmogelijk. Hulp bleef nodig. Op zaterdag en zondag belde ik van mijn mobiele nummers maar ik kreeg bijna nooit verbinding. Op maandag stelde mijn werkgever de telefoons van het kantoor, dat buiten de getroffen gebieden ligt, ter beschikking. Zo kon ik doorgaan met het zoeken naar familieleden van mensen die op zoek waren….
Pas maandag, aan het eind van de dag, toen ik thuiskwam van kantoor en op de bank ging zitten om het nieuws te kijken, voelde ik de spanning van me afvallen in de vorm van een lichamelijke moeheid zoals ik die nog nooit tevoren had gevoeld. Ik merkte toen dat die spanning immens was geweest en dat ik moest rusten. Ik moet erbij zeggen dat het uitrusten me wel een schuldgevoel gaf, en nog steeds geeft, omdat ik weet dat er zoveel mensen op dit moment keihard aan het werk zijn, dat anderen getraumatiseerd zijn omdat ze hun familie of hun huis kwijt zijn, en weer anderen nog steeds vrezen hun huis kwijt te raken door aardverschuivingen of instorting.…
In deze toestand zijn de gevoelens velerlei en gemengd. Gevoelens van vreugde omdat iemand weer terecht is. Van ontroering door alle vriendelijke woorden die ik online kreeg. Maar wat ik me bovenal blijf herinneren van het begin is: de Angst. Angst om familie of vrienden te verliezen, angst om het simpele toeval dat bepaalt of iemand sterft of kan ontsnappen aan een tragedie die zich voltrekt op een plek waar ik, waar wij alle dagen langskomen, zorgeloos en ons niet bewust van het feit dat het leven aan elkaar hangt van omstandigheden in tijd en ruimte. Hier zijn, of juist daar zijn. In een seconde kan alles anders worden.
Ik heb verdriet om de pijn van hen die familie of vrienden verloren hebben, en van hen die alles kwijt zijn, de meesten mensen met weinig middelen.
Ik vergeet nooit de gedrevenheid waarmee van de leden van onze regering in actie kwamen en probeerden oplossingen te brengen in de chaotische situatie waar de bevolking mee werd geconfronteerd.
Ik houd van mijn stad en van mijn eiland, waar mijn wortels liggen. Ik weet dat ze heel binnenkort weer net zo mooi zullen zijn als vroeger. Maar met nog een schoonheid erbij: de schoonheid van de saamhorigheid waarvan we nooit gedacht hadden dat die bij ons volk – dat soms ruw is maar altijd, altijd werkzaam en vriendelijk – zo groot zou zijn.
Ik ben geen journalist en wil dat ook niet zijn. Ik gebruikte alleen maar mijn kennis van twitter en mijn ervaring in transcripties en schrijven. Ik handelde gewoon uit impuls, als burger, als Madeirense, als Funchalense in hart en nieren..
Dank aan iedereen die geholpen heeft.
Funchal, 27 februari 2010
* Multibanco is een soort van internetbankieren maar dan aan de pinautomaat. Wijdverbreid in Portugal en op Madeira. Bepaalde betalingen kunnen alleen maar gedaan worden op deze manier.m
Umas palavras para a Linda:
Muito obrigado pela permissão de publicar o artigo no nosso Blog. Tentei fazer uma ‘versão holandesa’ que faz justiça oas factos como aos emocões do original. Fazendo a tradução, a minha admiraçao foi sempre mais grande. As emoções foram muito reconhecíveis e foram um testemunho mais humano do que o que temos visto nos nossos jornais e no TV. Por isso queria partilhar o artigo com os nossos lectores nos Paises Baixos.
Como temos uma casa na Madeira (na Fajã da Ovelha) nos sentimos muito envolvidos com a ilha e o seu povo. Outra vez: Obrigado!
Zaterdag 20 februari word ik wakker van de regen. Nogmaals word ik eraan herinnerd dat we geen dakgoten hebben en het water met een vervelend geluid op de stoep valt rondom het huis. Het regent behoorlijk op dit moment, en ik kan de slaap niet meer vatten. Voorzichtig stap ik uit bed, om vooral Marijke niet wakker te maken. Zachtjes loop ik de woonkamer in en zet de televisie aan. Helaas, geen beeld want met een satellietschotel ontvang je bij zwaar weer, geen signaal. Ik besluit een puzzelboekje ter hand te nemen en daar onder het genot van een “bica” mezelf verder in te verdiepen. Vandaag is het weer zover en moet ik naar school in Funchal. Zo tegen half 8 regent het nog steeds hevig en langzaam dringt het tot mij door dat dit wel erg veel water is. Nog even twijfel ik of het wel verstandig is om te vertrekken, maar om 8 uur stap ik vol goede moed in de auto op weg naar de hoofdstad.
Vanaf Ponta do Sol doe ik hier onder normale omstandigheden zo’n 20 minuten over, maar met het weer in ogenschouw genomen besluit ik wat eerder te vertrekken. Al gauw krijg ik in de gaten dat het vandaag géén dag als alle andere zal worden. Voorbij de 1e tunnel van Ponta do Sol naar Lugar do Baixo zie ik vele keien bij het uitrijden van de tunnel liggen, wat op zich na een regenbui wel normaal is op Madeira. De volgende tunnel naar Tabua geeft geen problemen. Na amper 3 kilometer gereden te hebben kom ik uit de tunnel naar Ribeira Brava (Portugees voor wilde beek) en hier zie ik een enorme hoeveelheid water bij het uiteinde van deze tunnel. Ver boven de tunnelbuis heeft zich een nieuwe toeristische atractie gevormd: 2 enorme watervallen. Ik kijk in de ”ribeira” en zie het water met enorme kracht erdoorheen stromen. Ook dit fenomeen heb ik wel eerder op Madeira meegemaakt, maar die 2 watervallen……..ik weet het niet.
Kort daarna draai ik de snelweg op richting Funchal. Nog steeds regent het zwaar, maar die tunnels hebben ook een voordeel. Tijdens regenval is het daar droog en dus is er de mogelijkheid de snelheid wat op te voeren. In de tunnels gaat het al snel naar de 100 km/h, maar zodra ik de uitgang nader moet ik terug naar de 1e versnelling, de ruitenwissers op de turbostand en langzaam doortuffen naar de volgende tunnelbuis. De afslag bij Funchal die ik normaliter altijd neem was al afgesloten ivm aarverschuivingen van de laatste 2 maanden. Ik besluit om een veilige route met brede wegen te kiezen en nader het centrum langs het hospitaal naar beneden. Aan het einde linksaf en je komt op de boulevard. Hier is onlangs een nieuwe tunnel gebouwd om de stad beter te ontsluiten. Hier kreeg ik de 2e aanwijzing dat het vandaag een vreemde dag zou worden. Ik zie een putdeksel drijven en denk, da’s wel grappig! Nog gauw een foto van gemaakt en doorgeredeen naar Zona Velha, het oude stadsgedeelte van Funchal.
Het is te doen gebruikelijk dat we voor aanvang van de les nog even een kopje koffie drinken, ons daar verzamelen en dan met z’n allen naar de les gaan. Ik kwam daar zo tegen 08.55 uur aan en verbaasde me, over het feit dat ik er als eerste was. Niet veel later druppelden er nog wat medestudenten binnen, en ik vroeg één van hen nog of ze het weerbericht voor vandaag gehoord hadden en of ze wisten of het al dan niet zou gaan regenen. Ik ontving nog een SMS van Madeleine dat ze wat later zou komen, maar kon niet meer antwoorden want mijn beltegoed was op. Ik heb de telefoon van collega Oscar gebruikt en Madeleine een berichtje gestuurd dat het beter was gewoon thuis te blijven gezien de weersontwikkelingen (waarvoor ze me later bedankte). Nog steeds valt de regen met bakken uit de hemel en ineens valt mijn oog op een waterfontein die ik niet kende. Nader onderzoek leerde al gauw dat dit een rioolbuis was, waar het water uit omhoog spoot!
Na een half uur arriveerde ook onze leraar en een aantal ”bica’s” verder ving de les pas om 10 uur aan. Er waren slechts 7 van de 14 studenten aanwezig. Ik opperde nog even of het niet verstandig zou zijn de les te annuleren, immers de helft was er niet, en de weersvoorspelling (lees windguru internetsite, want de voorspelling uit de krant is niet erg accuraat) zei dat het ergste nog moest komen zo tussen 12 en 15 uur. De leraar wimpelde dit af en zei dat het wel vaker zo regent op Madeira. Later meer over onze leraar en met name zijn woonplaats.
Na ongeveer 10 minuten ontving Nuno, één van onze mede-leerlingen een belletje dat hij direkt naar huis moest komen, want het water stroomde bij zijn huis naar binnen. Ik weet waar hij woont en gelijk gingen bij mij alle alarmbellen af. Hij woont in een flatgebouw op de 2e verdieping! Nogmaals vroeg ik de leraar de les af te breken, maar hij wilde dit niet. Nog geen 5 seconden daarna wordt ik gebeld door gasten van Maja en Bruno, die zonder electra in Boaventura zaten. Ik heb ze gezegd thuis te blijven en het slechte weer af te wachten. Een stroomstoring was de laatste tijd vrij gebruikelijk met het slechte weer. Ik dacht in eerste instantie nog dat het gasten uit onze huisjes waren, maar later vertelde Marijke me dat het dus niet het geval was. wederom met de telefoon van Oscar marijke gebeld en gevraagd of zij wat meer kon uitzoeken. Even later belt ze terug en zegt dat ze net een belletje had gekregen dat één van haar gasten in het ziekenhuis lag die dezelfde ochtend in Funchal gewond was geraakt. (Dit bleek achteraf gelukkig allemaal reuze mee te vallen). Bij mij was de maat vol en ik heb mijn spulletjes bij elkaar geraapt, mij verontschuldigd en ben weggegaan.
Normaal rij ik dan een klein stukje naar boven, sla dan linksaf richting het politiebureau, zo ook vandaag. Voor het politiebureau is er een brede ribeira met aan beide zijden een 2 baansweg die ik graag bergopwaarts had willen volgen. Aangekomen bij deze weg zag ik de grote hoeveelheden water naar beneden donderen, stenen zo groot als auto’s met zich meeslepend. In een ooghoek zag ik een witte auto voorbijgesleurd worden met een man er nog in. De politie had ondertussen de weg afgesloten en mij bekroop maar 1 gedachte: IK MOET HIER WEG en wel zo: hoe hoger hoe droger. Via kleine straatjes en steegjes kwam ik in de wat hoger gelegen gedeeltes van Funchal terecht, maar straten begonnen al rivieren te worden.
Gelukkig kon ik de snelweg bereiken, en hier voelde ik mij enigzins veilig. Volledig onterecht natuurlijk want die snelweg bestaat uit tunnels en bruggen en met name die bruggen zijn over die ribeiras gebouwd. Nog even vreesde ik dat de snelweg ook wel dicht zou zijn bij Quinta Grande, omdat daar een maand of 3 geleden ook veel naar beneden was gekomen, maar gelukkig niets aan de hand. Rustig aan heb ik mijn reis huiswaarts vervolgd tot het moment dat de snelweg was afgesloten bij de afrit Campanário. Vanaf hier was het nog maar een klein stukje naar Ribeira Brava dus dan maar via de oude weg. Deze weg meandert langs de hellingen en na een aantal aardverschuiving, voelde ik me hier ook niet eccht op mijn gemak. Na een klein kwartiertje stond er een agent op de weg die alle verkeer sommeerde om te draaien. Ik ben maar terug gaan rijden richting Campanário, daar was een tankstation, een bakker, een pinautomaat om de telefoon op te waarderen en een kroegje.
Kort voordat ik aankom in dit plaatsje, ontvang ik een belletje van collega Werner, met de vraag waar ik ben en hoe de situatie is. Hij draaide net de snelweg af en wilde ook binnendoor proberen richting Ribeira Brava te rijden. We spraken af bij het tankstation en na het vullen van onze tanks zijn we omgedraaid en hebben ons eerst maar eens bij de lokale bakker gemeld voor een bica en een mini-pizza. Hier kwamen de eerste beelden al binnen, en het was nog vele malen erger dan ik ooit had kunnen denken. Geloof me, die beelden van de nederlandse omroepen waren kinderspel! Later ben ik samen met Werner (vanaf nu wij) naar de kroeg gereden en daar een lange tijd doorgebracht. De lokale bevolking was zoals altijd zeer vriendelijk en we kregen ook het ene drankje na het andere aangeboden. Ook werden er kleine versnapering uitgedeeld en al met al was de stemming één van saamhorigheid. Beelden op de televisie spraken voor zich. Inmiddels hadden we de Poncha afgezworen, want je moet je kop er in zo’n situatie wel bij houden. We ontmoetten nog 2 nederlanders in die kroeg die op weg waren naar Serra da Água. Die heb ik kort voor ons vertrek gezegd dat het beter was terug te gaan naar hun hotel in Lido, waarvan ik inmiddels wist dat het niet zo zeer getroffen was. Na een uurtje of 5 wachten besloten we gezamenlijk, maar ieder in zijn eigen auto, te kijken of we Ribeira Brava konden bereiken. We hadden al diverse uitnodigingen op zak om ter plaatse de nacht door te brengen, maar je slaapt toch het liefst in je eigen bedje.
Tot onze verbazing lukte het ons via kleine weggetjes Ribeira Brava te bereiken. We hadden via de radio al gehoord dat de toestand hier erg slecht was geweest en dat er in het centrum 2 meter water had gestaan. Vanaf hier was alle verkeer bijna onmogelijk maar we zagen kans de oude weg richting Calheta te volgen. Enorme brokken steen lagen hier her en der verspreid, maar er was een duidelijk spoor zichtbaar. Helaas strandde deze poging vlak boven het dorpje Tabua, waar de brug, die hier al zeker 100 jaar stond, volledig was weggevaagd. Er restte ons niets anders dan om te draaien en de onze situatie in Ribeira Brava nog eens onder de loep te nemen. Werner belde aan bij een kennis die gelukkig ongeschonden de modderstroom had doorstaan. Deze man, een Oostenrijker, liet wel doorschemeren dat hij er nou niet bepaald op gebrand was 2 mensen onderdak te bieden, maar wilde wel met de lokale politie overleggen of wij te voet verder mochten.
We begaven ons richting de rotonde, je weet wel die van die 2 watervallen in het begin van het verslag. Tot onze verbazing kregen we toestemming van de politie, maar moesten wel een zaklamp hebben want er was geen electra meer voorbij Ribeira Brava. Een omstander schoot ons te hulp en gaf belangenloos zijn zaklantaarn af. De eilanders hier heb ik altijd gewaardeerd vanwege hun vasthoudendheid, maar nog meer om hun bereidheid dingen te delen. Inmiddels was het al een uur of 6 en vol goede moed lopen we de tunnel in naar Ribeira Brava. We zijn de enigen en beseffen dat het wel erg donker in de tunnel is en besluiten om de zaklamp zo om de 20 meter even aan te doen en dan weer uit. Je weet hoe lang de batterijen het nog uithouden. Na ongeveer 300 meter lopen komt er een pick-up truckje aanrijden van de lokale wegenbouwer Affa. Ik steek mijn duim omhoog en zonder een vraag te stellen springen we achterop het voertuig en komen op deze manier al snel aan bij de rotonde in Tabua.
Al met al was het tot nu toe al enerverend, spannend, en ook een droevige dag. We beseften beide dat er vele mensen hun leven hadden verloren, maar we moesten verder. Enigzins afgestompt komen we dus aan bij wat eens de rotonde van Tabua was. Ik voelde me als in een droom, ik herkende helemaal niets. Ook Werner staat verbouwereerd te kijken tot het langzaam tot ons doordringt. Het enige wat fier overeind is blijven staan, zijn de 3 palmbomen midden op de rotonde, omgeven door een dikke laag blubber van een halve meter. Nog steeds besef ik niet waar ik ben. Er staat een huisje midden tussen de palmen op wat eens een rotonde was, maar dat huisje heeft er nooit gestaan………gewoon in zijn geheel meegsleept door het water en daar met behulp van de palmen door moeder natuur geparkeerd. We zijn aangekomen in het dorp van onze leraar! De ribeira is volledig verstopt, ligt vol met autowrakken en het water stroomt onafhoudelijk door de straat. Het lijkt erop dat we echt niet verder kunnen, maar dan komt er een grote graafmachine aan. Ik vraag of we in de laadbak (of hoe noem je zo’n ding) mee mogen. Helaas weigert de machinist begrijpelijkerwijs, maar na 3 keer vragen, en misschien omdat we er als buitenlanders uitzien, doet hij het toch. De volgende tunnel brengt ons naar Lugar de Baixo.
Twee dagen gelden was ik hier nog met mijn vriend Don, die nog een foto maakte van een man die zijn muur aan de rivierzijde aan het schoonspoelen was omdat er veel modder opzat van de vorige bui. Hier was de situatie niet veel beter en 1 graafmachine deed verwoede pogingen het puin onder het bruggetje weg te halen. Hier hebben we zeker anderhalf uur staan wachten totdat er een tweede machine bijkwam. Met zijn tweeen lukte het hen de doorgang vrij te maken. We hebben nog even gewacht tot het water uit de blubber weg was, en kwamen toen op de plek aan waar de man 2 geleden nog zijn muurtje schoonspoelde. De muur was weg, de volledige begane grond van zijn woning is gevuld met keien.
Op een gegeven moment stoppen de machinisten heel even om een een stuk brood aan te nemen, uitgedeeld door de lokale bevolking en wij zien onze kans schoon, want juist nu is er net een paadje vrij. We zijn in Lugar do Baixo. Ook hier weer het beeld van modder, blubber, meegesleepte auto’s en verwoeste gebouwen. Stilletjes lopen we het dorp door, zeggen geen woord en de lokale bevolking kijkt ons vreemd na.
De tunnel naar Ponta do Sol is zoals die altijd was, alleen geen verkeer, maar te voet is zo’n ding toch echt veel langer dan met een auto. Het lijkt er op dat we in onze missie zijn geslaagd en na het bereiken van de Ponta do Sol zijn we beiden opgelucht. Er is een barretje open en we besluiten eerst wat te eten en te drinken. De serveerder vraag ik of er wat te eten is, hij zegt van niet en dat de keuken gesloten is. Ik ken gelukkig de eigenaar en die ziet mij teleurgesteld kijken en loopt op me toe. Ik vraag hem nogmaals of ze iets te eten kunnen maken en leg de situatie uit. Of we kip, rijst en gebakken aardappelen lusten……Al had hij mee een stuk vis voorgeschoteld, waar ik echt niet blij van wordt, ik had het opgegeten. Eén van de lekkerste maaltijden ooit gehad! Ik ben bijna thuis, maar Werner moet nog verder, maar we horen al snel dat Madelena do Mar goed bereikbaar is en geen grote schade heeft opgelopen. natuurlijk heb ik werner gezegd dat we thuis genoeg plaats hebben om te overnachten, maar hij wilde kostte wat het kost naar huis. Ook hij heeft 3 katten en was daar bezorgd over. De volgende dag heb ik Werner gebeld, hij had na 1 minuut al een lift tot aan de voordeur.
Het is nu 23 uur en het begint hard te regenen. Ik moet nog een klein stukje, maar bergop , heb geen jas bij me en besluit Marijke te bellen of ze me met de auto op kan halen. Even later ben ik thuis. Ook Marijke is erg moe en gaat naar bed. Ik moet alles nog verwerken, kan niet slapen en kijk maar een beetje naar de olymische spelen, waar Nederland haar 2e gouden plak wint. Het doet me niets… Onze kat Smurf ligt boven op mijn hoofd, iets wat ze alleen de eerste 2 weken deed. En nu, 6 jaar later likt ze de haren op mijn hoofd en spint. Goddank, ik ben thuis.
Al de personen in dit verhaal hebben de toestand hier op Madeira gelukkig overleefd. Nuno durfde ik pas 2 dagen later te bellen. Alles Ok, wel veel spullen nat geworden en heeft ook nog kunnen helpen met het veiligstellen van zijn bejaarde buren. Werner is diezelfde avond veilig thuis aangekomen. Zijn 3 katten maken het ook goed. al onze mede studenten maken het goed. Onze leraar sprak ik toevallig vanochtend. Na mijn vertrek op school had hij besloten de les af te blazen. Hij en zijn familie maken het goed, en heb hem gezegd dat alle klasgenoten het ook goed maken. En nee, het was (gelukkig) niet zijn huis op de rotonde.
… en ziet dat het echt waar is. Hier eerst de ontnuchterende beelden van de RTP.
Het weer wordt langzaam beter, maar de gevolgend van het drama dat zich heeft voltrokken zijn nu pas goed zichtbaar aan het worden. Hieronder zijn we in Ribeira Brava, een knooppunt in de infrastructuur. Hier het namiddagjournaal van de RTP, de tekst is natuurlijk Portugees, maar de beelden zijn duidelijk genoeg.
De kaart die online staat met daarop aangegeven waar de grootste problemen zich hebben voorgedaan, is nog weer verder aangevuld met beeldmateriaal en informatie. Klik op de bijbehorende pictogrammen in de kaart om de bestanden te bekijken. De telecommunicatie komt langzaam weer op gang. Gisteravond heb ik laat contact kunnen maken met Ezekiel, die wist te vertellen dat Calheta niet veel geleden had, afgezien van wat gevlalen rotsblokken. Nu moeten we dat ook niet onderschatten, want in Paul do Mar is een helper om het leven gekomen doordat hij geraakt werd door zo’n vallend brok steen. Maar de grootsste ravage vinden we in funchal en in Ribeira Brava. Het beeld wordt steeds duidelijker. Te smalle rivierbeddingen hebben de ongekend grote, verschrikkelijke waterstromen niet meer kunnen verwerken. Door de gigantische massa rotsblokken die zijn meegesleurd zijn de oevers van de beddingen weggevaagd en is het water met ongekend grote kracht de straten ingestroomd. Alles wat in het pad van zo’n stroom ligt wordt instant verwoest. De meeste slachtoffers zijn verrast door deze ontembare watermassa’s en zijn meegesleurd of bedolven onder massa’s steen en puin. Het filmpje maakt dat wel duidelijk.
Omdat er in ons gebied niet van die gekanaliseerde en daardoor veel te smalle beddingen liggen heeft het veel minder te lijden gehad. Natuurlijk, door de uitzonderlijke hoeveelheden regen vallen er stukken rots omlaag, er is veel wind geweest en dat heeft sommige huizen hun dak gekost, maar dat wat de Nederlandse pers in haar onwetendheid modderstromen noemt maar wat in werkelijkheid stromen water gevuld met rotsblokken en puin zijn, is gelukkig niet in onze onmiddellijke nabijheid niet voorgekomen.
De West-Europede pers spreekt steeds over het ‘Vakantie-eiland Madeira’. Maar Madeira is niet een ‘Vakantie-eiland’. Een vakantie-eiland is een eiland waar alleen vakantieverblijven zijn, met maar weinig lokaal leven. Dat is Madeira dus helemaal niet. Het is een eiland met een eigen leven, met eigen industriem, met een universiteit, een middelgrote stad, en een lokale bevolking. Was het alleen een vakantie-eiland geweest dan was de schade misschien beperkt gebleven tot een ondergelopen hotel-lobby of een zwembad meet stenen en puin gevuld. Maar door de dicht bebouwde stedelijke gebieden hebben de rivierlopen steeds minder ruimte gekregen. Daarvan krijgt het eiland nu de rekening gepresenteerd. In Nederland hebben we er ook mee te maken. Mensen die een huis kopen dat in de uiterwaarden gebouwd is en dan verontwaardigd zijn dat de rivier de uiterwaarden bij grote waterafvoer gewoon weer in gebruik neemt. Misschien worden er nu lessen getrokken….
Gelukkig heb ik vanmorgen eindelijk Maria kunnen bellen. Zij en haar familie zijn OK. Ik heb haar nog niet durven vragen naar ons huis te gaan kijken. Dat moet maar even wachten. Jan en Saskia in Sao Vincente zijn nog niet bereikbaar. Volgens de berichten op Twitter komt daar pas later vandaag de telefoon weer terug. Maar het gebied aan de Noordkust lijkt niet te hebben geleden. Wordt vervolgd…..
Maandagochtend eerst nog getuige geweest en deel uitgemaakt van de derde wereldoorlog, omdat er eerst nog moest worden ingechecked om in de bus te mogen. Het foto’tje dat ik met mijn telefoon maakte doet het niet echt recht, maar het geeft een indruk. Het ergste was dat de bus met ongeveer 15 lege plaatsen is vertrokken terwijl op de terminal mensen smeekten of ze niet mee mochten. Nee, dat kon niet want de bus was vol. Ik heb er intussen Eurolines al over aangesproken, want hoe lang heb ik zelf extra moeten wachten door een dergelijke onverschilligheid? Ik kreeg een onbenullig antwoord terug, waarop ik het ook niet kon laten om ze met een in vitriool gedoopte pen van repliek te dienen. De stilte die volgde was oorverdovend.
(Martin)Hallo Noud,
